Emigreren naar Frankrijk en daar een nieuw leven beginnen is een groot avontuur. 

Wat zijn de verschillen en overeenkomsten, althans zoals ik die ervaren heb ?

Allereerst de mentaliteit.

Jammer genoeg kennen we bijna allemaal het gezegde “Frankrijk is een mooi land maar jammer dat er zoveel Fransen wonen”.

Jazeker, Fransen zijn anders. Maar dat is logisch toch?

Ze hebben een andere geschiedenis, een andere taal, en dat zijn allebei zaken waar ze trots op zijn. En terecht. Er is een veel sterkere indentificatie onder Fransen met hun cultureel erfgoed dan in Nederland. Nederland is in vergelijking met Frankrijk een extreem open land, waar de bevolking bijna klakkeloos alles wat van buiten komt absorbeert. Kijk maar eens naar de taal: honderden Engelse (en Franse) woorden worden dagelijks gebruikt. Dat heeft voordelen, want we lopen vaak vooraan als het om vernieuwing en innovatie gaat, maar je kunt je ook afvragen of dat altijd even zinvol en gewenst is. Ik krijg vaak de indruk dat veel Nederlanders op de tenen moeten lopen omdat alles continu verandert. Dat geeft veel stress en onzekerheid. Ergens bij horen en weten wat dat voorstelt geeft een zekere stabiliteit en continuïteit. 

De gemiddelde Fransman is lineair tegenovergesteld; hij (zij) wil graag houden wat hij heeft en iedere verandering wordt eerst jaren tegengehouden en alleen dan geaccepteerd is het écht niet anders meer kan. Dat geeft Frankrijk op vele gebieden een achterstand. Ik zeg altijd: In Frankrijk komt alles ook wel, maar altijd 10 jaar later dan in de meeste Europese landen. 

Men vergelijkt zich veel met andere landen, en heeft dan bewondering voor hoe het elders werkt (vooral in vergelijking met Duitsland, Nederland en de Scandinavische landen) . Men ziet het nut ervan in om dingen anders te doen (bijvoorbeeld in het onderwijs, industriële politiek en financiën), maar initiatieven lopen zo goed als altijd vast in de vele lagen van de bureaucratie.

Een goed voorbeeld is de hervorming van het pensioenstelsel. Ook in Frankrijk veroudert de bevolking en zijn er steeds minder werkenden die de pensioenen moeten opbrengen. Bovendien zit men nog opgescheept met zeer royale pensioenstelsels voor ambtenaren, vooral werknemers van de post, onderwijs en de SNCF (trein). Duizenden mensen gaan nog steeds ieder jaar heel vroeg met pensioen (tussen de 60 en 63 jaar, en soms nog jonger) met een financieel zeer goed pensioen. Dit systeem kraakt in zijn voegen en is niet te handhaven, maar het land ligt plat zo gauw een regering iets wil veranderen.

Verder ligt de hele maatschappij aan het infuus van de “aides”, oftewel subsidies. Voor iedereen is er wel een potje. En als ik zeg “potje” dan is dat erg eufemistisch want dat kost vele miljarden.

En natuurlijk de miserabele staat van de staatsfinanciën. Frankrijk zit inmiddels op een schuld van 115% van het nationaal inkomen (Nederland ongeveer op 45%). Sind 70 jaar wordt er teveel uitgegeven, of het nu door de linkse of rechtse partijen is. En niemand is in staat dit te veranderen.

Maar even terug nu naar de mentaliteit. Fransen zijn heel beleefd. Ja écht. En onze zeer directe mentaliteit en openheid worden soms als bot ervaren. Maar op het moment de ze horen dat je uit Noord-Europa komt, en moeite doet om hun taal te spreken dan willen ze je echt helpen (ten opzichte van personen uit Zuid-Europe en Afrika is dat wel even anders). Het Nederlandse accent wordt over het algemeen als sympathiek ervaren. Zo goed als alle instanties (Sécurité Sociale, Urssaf en Impôts) en bedrijven (telefoon- en  electriciteitsmaatschappijen bijvoorbeeld)  behandelen je correct. Natuurlijk zijn hier dezelfde problemen als in Nederland betreffende een te hoog niveau van automatiseren, en gebrek aan contact met échte mensen).

Maar een basiskennis van de taal is onontbeerlijk, zoals in ieder land waar naartoe je zal emigreren). Zonder kennis van de taal is alles gecompliceerd.

Gezien hun gereserveerde houding is Franse vrienden maken een affaire die tijd kost. Dit is natuurlijk heel erg afhankelijk van hoe je je opstelt en in welke streek je terecht komt. Maar als je eenmaal “binnen” bent en voor het “déjeuner” (middageten) uitgenodigd wordt, dan wordt er ook uitgepakt. Zo’n lunch duur al gauw tot 16.00 uur !

Voor nu even genoeg; in een volgend artikel meer.

Conclusie: Fransen zijn mensen die dezelfde problemen en kwaliteiten hebben dan Nederlanders. Ze drukken het simpelweg anders uit, met andere accenten en prioriteiten. Doe moeite om dit te begrijpen, dan is er geen enkel probleem om te integreren in de Franse maatschappij !